bacalarte

centrum kultury

"Rzez"

Tomek Kopcewicz

do 30.11.2023

Tomek Kopcewicz

"Rzez"

Słowo “rzez” może być rozumiane na dwa różne sposoby: jako narzędzie, rodzaj maszynowego ostrza do cięcia drewna, lub też jako rodzaj cięcia i ślad pozostawiony w żywej tkance drzewa. W kontekście tej wystawy, tytuł “Rzez” stanowi motyw przewodni, odnoszący się do charakterystycznego, szarpanego śladu pozostawionego przez ostrze spalinowej piły podczas cięcia drewna. “Rzez” to smutna refleksja nad naszym współczesnym lasem Forestae, który w rzeczywistości jest roślinną uprawą podlegającą ekonomice leśnej. Planowanie, selekcja, eksploatacja, mierzenie i liczenie – wszystko to odzwierciedla się w strukturze współczesnego lasu.
 
Wędrówka po tak zorganizowanym lesie, bardziej przypomina przemarsz przez teren zakładu pracy niż pełne harmonii obcowanie z naturą. Mimo to spacer po lesie, nawet jeśli to Forestae, dla mieszczucha takiego jak ja, może być głębokim przeżyciem, zwłaszcza gdy podczas spaceru napotykam “dziuplaki”, których kolekcję również obejrzymy na wystawie.
 
“Dziuplaki”, jak je sobie nazwałem, to fragmenty ściętych drzew w formie zdeformowanych odrostów po martwych gałęziach, dziuple lub narośla będące wynikiem procesów obronnych drzewa. Wszystkie te części, bezużyteczne z punktu widzenia pracowników leśnych, są odcinane od pnia i porzucane w lesie jak odpady. Zwróciły moją uwagę, ponieważ niekiedy przybierają niepokojące formy. Czerwie o rozwartych paszczach, narządy płciowe, fragmenty kończyn czy olbrzymie czerepy nieznanych istot – to tylko niektóre z moich skojarzeń. Oddzielone od reszty, czające się w poszyciu leśnym wyglądają jak powołane do życia hordy postapokaliptycznych mutantów.
 
W pracach malarskich, zwłaszcza w akwarelach, można dostrzec motywy porządkowania, układania drewna w stosy oraz rytmiczne, niemal geometryczne ślady nacinania drzewa.
 
Obrazy olejne z kolei odzwierciedlają proces cięcia, rozdzielania i nakładania warstw, szczególnie w przypadku warstwy przedstawieniowej. Powstały na podobraziach wcześniejszych prac, które leżały sobie w (w jak ja to nazywam kompostowniku) ułożone w sterty w mojej pracowni. Podobnie jak w kompostowniku, tutaj również różne struktury, kolory i formy zostały wymieszane, tworząc zupełnie nową jakość. Pierwotna powierzchnia obrazu została częściowo usunięta za pomocą papieru ściernego i malarskiego noża, a następnie “poszatkowana” przez nakładające się na siebie rytmiczne ostre formy spod których przeziera pierwotne malowidło.
 
Dopełnieniem ekspozycji jest jednokanałowa projekcja wideo, będąca zapisem mojej wędrówki po lesie – chaotycznej błakaniny i włóczęgi. Zazwyczaj podczas takiego spaceru, na skutek hiperwentylacji i szumu rozgarnianych liści, wpadam w rodzaj transu, oszołomienia. Doświadczanie tego stanu – bycie “na haju” pod wpływem lasu – daje mi poczucie harmonii i namiastkę duchowej przygody, jakiej mogli doświadczać nasi przodkowie w pradawnym pierwotnym lesie.
 
Tomek Kopcewicz
The word “rzez” can be understood in two different ways: as a tool, a type of machine blade for cutting wood, or as a type of cut mark left in the living tissue of a tree. In the context of this exhibition, the title “Rzez” is a central theme, referring to the distinctive jagged mark left by the blade of a power saw when cutting wood. “Rzez” is a sad reflection on our contemporary commercial forests, or Foresta, which in reality are a vegetable crop subject to agricultural economics. Planning, selecting, exploiting, measuring, and counting – all these are reflected in the structure of the modern Foresta.
 
Wandering through a woodland organized in this unnatural way is more akin to marching through a factory site than communing with nature in harmony. Nonetheless, a walk in the forest, even if it is a Foresta, for a city dweller like me, can be a profound experience, especially when during the walk I encounter “dziuplaki”, or “hollows”, whose collection we will also see at the exhibition.
 
“Dziuplaki,” are fragments of felled trees in the form of deformed offshoots from dead branches, hollows, or growths resulting from the tree’s natural defensive processes. All these parts, useless from the perspective of forestry workers, are cut from the trunk and left in the forest as waste. The sometimes-disturbing forms that they can take on are what initially caught my attention. Fissures with gaping mouths, sexual organs, limb fragments, or giant skulls of unknown creatures – these are just some of my associations. Separated from the rest, lurking in the forest cover, they look like summoned hordes of post- apocalyptic mutants.
 
In my artistic works, especially in watercolors, you can see motifs of organizing, stacking wood, and rhythmic, almost geometric traces of tree cuttings.
My oil paintings are the result of artistic recycling. I created them using resources from my studio’s ‘compost heap,’ a collection of old paintings. Just like in a compost heap, here, various structures, colors, and forms were mixed, creating an entirely new quality.
 
On the other hand, the oil paintings reflect the process of cutting, separating, and layering, especially in the representational layer. They were created on substrates of earlier works, which lay in stacks in my studio (what I call a ‘compost heap’). Similarly to a compost heap, here, various structures, colors, and forms were mixed, creating an entirely new feature. The original surface of the painting was partially removed using sandpaper and a palette knife, and then ‘shredded’ by overlapping rhythmic sharp forms, from beneath which the original painting peeks through.
 
The exhibition is complemented by a single-channel video projection, which is a recording of my wandering through the forest – a chaotic meandering and rambling. Usually, during such a walk, due to hyperventilation and the rustling of scattered leaves, I fall into a kind of dazed trance. Experiencing this state, being ‘high’ under the influence of the forest, gives me a sense of harmony and a glimpse of the spiritual adventure that our ancestors could have experienced in the ancient primeval forest.
 
Tomek Kopcewicz

Art exhibition opening “Rzez’’ | Tomek Kopcewicz in Bacalarte art Gallery : :